Zwitserse kiezers beslissen begin volgend jaar over de terugkeer van kerncentrales.
Bern, woensdag, 28 oktober 2026. Op 28 februari 2027 stemt Zwitserland over nieuwe kerncentrales. Het referendum kan het verbod uit 2017 schrappen. Tegelijkertijd stemmen burgers over een importverbod op ganzenlever en snellere inburgering.
Zwitserland heroverweegt atoomstroom
Zwitserland buigt zich over een opvallende koerswijziging [1]. De kiezers beslissen op 28 februari 2027 of het verbod op de bouw van nieuwe kerncentrales uit 2017 verdwijnt [1][5]. Dat verbod volgde destijds op de kernramp in het Japanse Fukushima [4][5]. Rechtse partijen en het bedrijfsleven willen nu weer ruimte voor nieuwe centrales om stroomtekorten in de winter te voorkomen [1][5]. Linkse partijen en milieuclubs verzetten zich hevig [1][5]. Zij vrezen torenhoge kosten en zien kernenergie juist als een rem op zonne- en windenergie [5]. Voor Nederlanders is dit debat uiterst herkenbaar [GPT]. Den Haag praat immers ook al jaren over nieuwe kernreactoren om de klimaatdoelen te halen [GPT]. De uitkomst in de Alpen laat zien hoe buurlanden omgaan met diezelfde energierekening en leveringszekerheid [GPT].
Prijzen, risico’s en het stopcontact
Atoomstroom is geen goedkope hobby. Een studie van de Akademien der Wissenschaften Schweiz becijfert de kosten van een grote reactor op maar liefst 43 miljard frank [2]. Een nieuwbouwreactor levert volgens onderzoek elektriciteit voor zo’n 172 frank per megawattuur [2]. Grote zonneparken produceren dezelfde hoeveelheid stroom voor ongeveer 160 frank [2]. Kleine zonnepanelen op daken spannen echter de kroon met circa 280 frank per megawattuur [2]. De bouw van een centrale duurt bovendien al gauw tien jaar, gevolgd door 60 jaar stroomproductie [2]. Onderzoeksinstituut TA-SWISS concludeerde op 26 oktober 2026 dat kernenergie kan helpen bij het verminderen van CO2, maar hernieuwbare energie nooit volledig vervangt [3]. Het langer openhouden van bestaande reactoren tot een leeftijd van 70 jaar levert het land al gauw 10 miljard frank op [3]. Die Zwitserse kostenplaatjes geven ook Nederlandse beleidsmakers en huishoudens stof tot nadenken [GPT].
Veel meer dan alleen kernenergie op het stembiljet
De Zwitserse burger krijgt het druk in het stemhokje. Naast kernenergie staan er op 28 februari 2027 nog vier hete hangijzers op het biljet [1][4]. De kiezers stemmen over een importverbod op foie gras, verkregen via omstreden dwangvoeding van ganzen en eenden [1][4]. Daarnaast ligt het ‘Democratie-initiatief’ klaar [1][4]. Dit voorstel halveert de wachttijd voor naturalisatie van tien naar 5 jaar legaal verblijf [1]. Ook een vrijhandelsverdrag met Maleisië ligt onder vuur vanwege de invoer van palmolie en de kap van tropisch regenwoud [1][4]. Tot slot oordelen de kiezers over de vraag of landelijke cao-afspraken voorrang krijgen boven kantonale minimumlonen [1][4]. Een bont palet aan besluiten. De uitslag bepaalt straks niet alleen de Zwitserse energiemix, maar beïnvloedt ook de Europese handel en dierenwelzijnsregels die Nederland direct raken [GPT].