Minister Van Essen dreigt melkveehouders met strafblad wegens te veel koeien.
Den Haag, dinsdag, 27 oktober 2026. Meer dan de helft van de melkveebedrijven houdt momenteel te veel vee. Landbouwminister Van Essen waarschuwt vandaag voor harde boetes en strafbladen. Overtreders moeten voor het jaareinde koeien wegdoen.
Strengere handhaving en risico op strafblad
Eerder bleek al dat een aanzienlijk deel van de melkveehouderij kampt met een mestoverschot [1]. Tijdens het vragenuur op dinsdag 27 oktober 2026 kaartte Kamerlid Laura Bromet van PRO de recente cijfers van de NVWA aan [2][3]. Uit inspecties blijkt dat 52% van de boeren momenteel meer vee houdt dan de eigen fosfaatrechten toelaten [3]. De toezichthouder verwacht daarnaast dat circa 25% van de bedrijven over heel 2026 de wettelijke mestlimiet overschrijdt [2][4]. Landbouwminister Jaimi van Essen (D66) benadrukte dat boeren hun veestapel nog dit kalenderjaar moeten terugbrengen [2][4]. Wie doelbewust te veel melkkoeien op stal laat staan, begaat een economisch delict [2][4]. De NVWA stuurt deze dossiers direct door naar het Openbaar Ministerie voor forse geldboetes [2]. Om overtreders effectiever op te sporen, trok het kabinet dit jaar 4,5 miljoen euro extra uit voor inspecteurs [3].
Botsende visies in de Tweede Kamer
Het Haagse debat legde diepe politieke tegenstellingen bloot over de naleving van de milieunormen [2]. Kamerlid Caroline van de Plas (BBB) en Tamara ten Hove (Groep Markuszower) vroegen om clementie voor melkveehouders met zware schulden [2]. Zij hekelden het criminaliseren van familiebedrijven [2]. Minister Van Essen wees die bezwaren resoluut af en herinnerde de Kamer eraan dat het stelsel al sinds 2018 geldt [2]. Ook CDA en ChristenUnie wilden opheldering, omdat het kabinet fosfaatrechten direct wil koppelen aan stikstof- en ammoniaknormen [2]. Voor de gewone burger en omwonenden betekent deze strenge handhaving minder uitstoot en een schoner milieu [GPT]. Wie echter een boerderij runt, moet snel kiezen tussen minder vee houden of torenhoge boetes betalen [2][3].