Nederlandse rechters delen nu zélf verblijfsvergunningen uit na een baanbrekende Europese uitspraak.
Den Haag, donderdag, 29 oktober 2026. Rechters passeren de IND en verlenen sinds deze zomer direct asiel. De verbolgen immigratiedienst stapt naar de Raad van State om deze opmerkelijke machtsverschuiving met spoed te stoppen.
Haagse botsing over de rechterstoel
In Den Haag strijden de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en de rechtspraak om de regie over het asielbeleid [1][2]. Tot voor kort stuurde een rechter een ondeugdelijk besluit gewoon terug naar het bureau van de IND [1][5]. De ambtenaren mochten het huiswerk opnieuw maken [1]. Dat vertrouwde patroon verdween na een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie in juni 2026 [2]. Een Zwolse rechter vroeg de Europese collega’s hoe ver de rechterlijke bemoeienis mocht reiken [2]. Het antwoord uit Luxemburg sloeg in: rechters mogen voortaan zelf getuigenissen minutieus wegen en direct een verblijfsvergunning uitdelen [1][2]. Inmiddels hakken rechtbanken in het hele land die knopen zélf door [1][5].
Directe gevolgen van Haarlem tot Zwolle
De gevolgen landen meteen in de Nederlandse buurten [GPT]. Burgers merken dat procedures anders verlopen en asielzoekers sneller een officiële status krijgen [1][5]. In Haarlem kende de rechter asiel toe aan een man uit Sierra Leone nadat de IND zijn homoseksualiteit betwijfelde [5]. In Zwolle oordeelde de rechter dat een Iraaks gezin bescherming verdient wegens dreigende kindhuwelijken [5]. Universitair hoofddocent Marcelle Reneman bekeek zeventig recente uitspraken en spreekt van een aardverschuiving [5]. De IND protesteert hevig bij de Raad van State [1][2]. Volgens IND-vertegenwoordiger Nina Bontje beslissen rechters met te weinig dossierkennis en tijd, terwijl de dienst over specialistische landendeskundigen beschikt [5].
Politieke onrust en de ontknoping
De discussie bereikt ook het parlement in Den Haag [4][5]. JA21-Kamerlid Diederik Boomsma hekelt de toegenomen macht van ongekozen rechters en vreest voor de scheiding der machten [5]. Tegelijkertijd kampt de rechtspraak met overvolle zittingszalen en stijgende werkdruk [5]. De Raad van State moet nu snel knopen doorhakken over de precieze rol van de IND [1][5]. Blijft de overheid een eigen onderzoek uitvoeren of degradeert de minister tot eenvoudige uitvoerder van het vonnis [1]? Vandaag, op donderdag 29 oktober 2026, wacht heel Nederland op het definitieve antwoord [GPT].