Servische studenten brengen machtspositie van Aleksandar Vučić ten val.
Belgrado, zondag, 25 oktober 2026. Na twee jaar massale protesten behaalt een studentenbeweging een historische verkiezingsoverwinning in Servië. Aleksandar Vučić erkent zijn nederlaag na een uitzonderlijk hoge opkomst van bijna 68 procent.
Historische ommekeer in Servië
In Servië voltrekt zich vandaag, zondag 25 oktober 2026, een politieke aardverschuiving [2][3]. Kiezers trotseerden eerder massaal lange rijen, zoals we zagen bij de ambassade in Den Haag [5]. Nu erkent de voormalige president Aleksandar Vučić zijn verlies [1][2]. De ‘Studentska lista’ onder leiding van arts Ilija Srdanović boekt een ongekende overwinning bij de strijd om de 250 zetels in het parlement [2][4]. Vučić trad op 27 september 2026 al terug als president om lijsttrekker en premierskandidaat te worden voor zijn partij SNS [2][3]. Die gok pakt verkeerd uit. De Servische kiezer kiest na twaalf jaar SNS-bewind resoluut voor verandering [2].
Recordopkomst breekt de macht
De verkiezingswinst volgt op bijna twee jaar van felle straatprotesten [2]. Die demonstraties begonnen in november 2024 na het dodelijke instorten van het stationsdak in Novi Sad [3]. De woede over corruptie dreef de burgers vandaag massaal naar de 8.392 stembureaus [3]. Rond 19:00 uur bereikte de opkomst al 67,60 procent volgens waarnemer CeSID [3]. Dat is 12.1 procentpunt hoger dan de 55,5 procent op hetzelfde tijdstip tijdens de verkiezingen in 2023 [3]. Een hogere opkomst breekt traditioneel de greep van zittende leiders. Zelfs meldingen van verdwenen stemgordijnen en druk op kiezers konden de stroom stemmers niet stoppen [3].
Directe gevolgen voor Nederland en Europa
Wat merkt de nuchtere Nederlandse burger van deze Servische omwenteling? Veel [GPT]. Servië vormt een cruciale schakel op de Balkan voor stabiliteit, migratieroutes en handel met de Europese Unie [GPT]. Een pro-Europese koers in Belgrado brengt rust aan de buitengrenzen van de EU en vermindert de geopolitieke invloed van Moskou op het continent [3][GPT]. Terwijl parlementsvoorzitter Ana Brnabić tijdelijk de presidentiële taken waarneemt [2], maakt het land zich op voor presidentsverkiezingen die uiterlijk op 27 december 2026 moeten plaatsvinden [2]. De studenten hebben laten zien hoe potloden gevestigde politieke bastions kunnen breken [GPT].