Den Haag zet het mes in het eigen personeelsbestand.
Den Haag, maandag, 26 oktober 2026. Het kabinet bezuinigt miljarden op de rijksoverheid. Ongeveer 25.000 voltijdsbanen verdwijnen. Uitvoeringsinstanties gaan deze forse krimp direct in hun dagelijkse werk voelen.
Grote plannen botsen op een groeiend ambtenarenleger
Het Haagse voornemen klinkt ferm, maar de realiteit buigt vooralsnog de andere kant op [4]. Het kabinet boekt structureel 3,5 miljard euro aan bezuinigingen in vanaf 2035 [4]. Toch steeg het aantal rijksambtenaren in 2025 juist van 157.019 naar 160.016 voltijdbanen [4]. Dat is een groei van 2997 arbeidsplaatsen binnen één jaar [4]. Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) bevestigde die cijfers na Kamervragen van Mona Keijzer [4]. De Algemene Rekenkamer waarschuwt intussen dat harde krimpdoelen en resultaatafspraken ontbreken [4]. Een commissie buigt zich nog over de toekomst van de Rijksdienst, terwijl staatssecretaris Eric van der Burg (VVD) na het herfstreces nadere uitleg moet geven [4].
Departementen leveren in en de burger merkt het
De bezuinigingsopgave raakt de ministeries direct op de begroting [4]. Het ministerie van Financiën moet vanaf 2035 jaarlijks 677 miljoen euro inleveren en het ministerie van Sociale Zaken 608 miljoen euro [4]. Eind 2025 telde Financiën 40.388 voltijdbanen en Justitie en Veiligheid 38.661 voltijdbanen [4]. Het kabinet wijst erop dat uitvoeringsdiensten zoals de IND, de Belastingdienst en de rechtspraak personeel hard nodig hebben [4]. Toch ontbreken meetbare doelen voor die onderdelen [4]. Voor de gewone burger betekent krimp bij zulke diensten vaak simpelweg langer wachten op een paspoort, vergunning of belastingbesluit [GPT].
Oplopende kosten en stijgende lasten
De personeelskosten drukken zwaar op de staatskas [1]. In 2024 gaf de overheid ruim 97 miljard euro uit aan lonen voor ruim 1,1 miljoen voltijdbanen [1]. Werknemers bij het Rijk kosten gemiddeld 65,70 euro per gewerkt uur [1]. De externe inhuur lag vorig jaar op 13,1 procent van de personeelsuitgaven, ruim boven de gewenste norm van 10 procent [1]. Terwijl Den Haag worstelt met het personeelsbestand, betaalt de burger de rekening [1]. Volgend jaar stijgt de zorgpremie met 12,50 euro naar gemiddeld 169 euro per maand en gaat het eigen risico omhoog van 385 naar 400 euro [1]. Vanaf 2028 vervalt bovendien de fiscale aftrek van specifieke zorgkosten [1].