Drie van de vier Nederlanders verwachten dat AI hun baan overneemt
Nederland, woensdag, 25 februari 2026. Een nieuw CBS-onderzoek onder 3.500 Nederlanders toont aan dat 75% verwacht dat kunstmatige intelligentie banen zal vervangen. Van de werkenden denkt 41% dat AI hun werk deels kan overnemen, terwijl 4% verwacht dat hun baan volledig verdwijnt. Opvallend: mensen die AI al gebruiken op het werk maken zich meer zorgen dan niet-gebruikers. Vrouwen zijn bezorgder dan mannen.
Techsector biedt kansen terwijl traditionele banen verdwijnen
Terwijl driekwart van de Nederlanders vreest voor banenverlies door AI [1][2], ontstaan er juist nieuwe kansen in de techsector. De AI-arbeidsmarkt laat een recordvraag zien naar specialisten zoals AI-engineers, data scientists en machine learning-experts [4]. Deze banen concentreren zich vooral in Amsterdam, Den Haag, Eindhoven en Rotterdam [4]. Bedrijven zoeken nu massaal naar mensen met kennis van Python, machine learning en cloudtechnologie [4]. De invoering van de Europese AI Act creëert zelfs nieuwe functies zoals AI Governance en Ethics Specialisten [4]. Voor werknemers betekent dit: omscholing kan de sleutel zijn tot een toekomstbestendige carrière.
Economische gevolgen raken vooral middenklasse
De economische impact van AI raakt niet alle sectoren even hard. Volgens PwC-onderzoek omarmen beroepen in administratieve ondersteuning en verkoop AI sneller vanwege hoge marktconcurrentie [6]. Daarentegen gebruiken verpleegkundigen AI minder omdat zij weinig concurrentiedruk ervaren [6]. Chemisch technici daarentegen staan onder hogere druk en omarmen AI sneller [6]. KPMG stelt dat meer dan een derde van de Europese bedrijven AI al gebruikt, met Nederland vooraan in de adoptie [7]. Het bedrijf verwacht geen massale werkloosheid omdat nieuwe technologie ook nieuwe taken creëert [7]. Dit staat haaks op waarschuwingen van VNO-NCW-topvrouw Ingrid Thijssen, die langdurige ontslagrondes voorspelt [7].
Vrouwen en AI-gebruikers maken zich meer zorgen
Het CBS-onderzoek toont opvallende verschillen tussen groepen. Van de werkenden die AI gebruiken, denkt 56% dat hun baan vervangen kan worden, tegenover 37% bij niet-gebruikers [2][5]. Vrouwen maken zich meer zorgen dan mannen over AI die hun werk overneemt [2][5]. Jongeren van 18-25 jaar verwachten vaker dat AI hun werk overneemt, maar maken zich er minder druk over [2][5]. Hbo- en wo-geschoolden zien vaker hun baan bedreigd dan lager opgeleiden [2][5]. Bijna de helft van alle werkenden die verwachten dat AI hun baan kan overnemen, maakt zich hier zorgen over: 8% veel zorgen en 40% een beetje [2][5]. Deze cijfers tonen dat AI-angst vooral leeft bij mensen die de technologie al kennen en gebruiken.