Zoon van de sjah claimt leiderschap over Iran na dood Khamenei
Teheran, zondag, 1 maart 2026. Reza Pahlavi positioneert zichzelf als leider van een overgangsregering nadat de VS en Israël ayatollah Khamenei zouden hebben gedood tijdens operatie Epic Fury op 28 februari 2026. De zoon van de laatste sjah belooft vrije verkiezingen, een seculiere grondwet en diplomatieke betrekkingen met Israël. Pahlavi, die sinds 1979 in ballingschap leeft, roept Iraniërs op thuis te blijven tot hij het sein geeft voor ‘de laatste actie’. Hij noemt de aanvallen een ‘humanitaire interventie’ en bedankt Trump voor zijn steun. Experts twijfelen echter aan zijn invloed bij gewone Iraniërs, die pijnlijke herinneringen hebben aan het autoritaire bewind van zijn vader.
Pahlavi accepteert oproep tot leiderschap
In een opiniestuk in The Washington Post op 1 maart verklaarde Pahlavi dat veel Iraniërs hem hebben opgeroepen de overgangsperiode te leiden [1]. “Ik heb groot respect voor hun moed en ik accepteer hun oproep”, schreef hij [1]. De 66-jarige zoon van Mohammad Reza Pahlavi belooft een transparante weg vooruit: “een nieuwe grondwet die wordt opgesteld en goedgekeurd via een referendum, gevolgd door vrije verkiezingen onder internationaal toezicht” [1]. Zodra de Iraniërs stemmen, wordt de overgangsregering ontbonden [1]. Voor Nederlandse lezers betekent dit mogelijk een fundamentele verschuiving in het Midden-Oosten - een seculier, pro-westers Iran zou de geopolitieke verhoudingen drastisch kunnen veranderen en mogelijk leiden tot stabielere energieprijzen en minder migratiedruk vanuit de regio.
Steun voor Trump en oproep tot voorzichtigheid
Pahlavi prees president Trump uitbundig en voorspelde dat een democratisch Iran het Midden-Oosten zal transformeren [1]. Via X vroeg hij Trump zaterdagochtend 28 februari om “de grootst mogelijke voorzichtigheid te betrachten en het leven van burgers en mijn landgenoten te sparen” [2]. Hij noemde het Iraanse volk Trumps “natuurlijke bondgenoot” en beloofde dat Iraniërs “uw hulp tijdens de moeilijkste periode in de hedendaagse geschiedenis van Iran niet vergeten” [2]. De aanvallen beschreef hij als een “humanitaire interventie” gericht tegen de Islamitische Republiek en “haar onderdrukkingsapparaat”, maar “niet tegen de natie zelf” [2]. Pahlavi riep de Iraanse krijgsmacht op zich af te keren van Khamenei en vroeg zijn aanhangers thuis te blijven tot hij het sein geeft voor “de laatste actie” [2].
Beperkte invloed en historische ballast
Experts twijfelen echter aan Pahlavi’s werkelijke invloed op gewone Iraniërs [2]. Het oppositielid in ballingschap, dat sinds 1979 in de VS woont, benoemde zichzelf in 1980 tot sjah maar heeft beperkte steun onder Iraanse betogers [2]. Sommige Iraniërs hebben pijnlijke herinneringen aan het autoritaire bewind van zijn vader, waarbij mensen werden gemarteld [2]. Recente peilingen van november 2025 tonen dat ongeveer een derde van de Iraniërs Pahlavi steunt, terwijl een ander derde hem sterk afwijst [3]. Voor Nederland blijft de vraag of deze zelfbenoemde leider daadwerkelijk de legitimiteit heeft om 85 miljoen Iraniërs te vertegenwoordigen - een cruciale factor voor de stabiliteit van een eventueel nieuw regime en de gevolgen voor internationale betrekkingen.