Van sokken thuis naar zwaarste ministerspost krijgt Jaimi van Essen de landbouw op zijn bord
Den Haag, zondag, 1 maart 2026. De 34-jarige Jaimi van Essen beleefde een bizarre week. Zaterdag liep hij nog op sokken rond als jonge vader, maandag werd hij minister van Landbouw met het zwaarste dossier van Den Haag. Johan Derksen noemde hem meteen een snotaap, maar Van Essen blijft relaxed. Het ministerie dat hij nu leidt staat bekend om complexe uitdagingen: stikstofproblematiek, veeteelt en klimaatdoelstellingen. De vorige D66-ministers op Landbouw hadden weinig succes met boeren. Van Essen moet nu bewijzen dat hij het anders kan.
D66 en landbouw: een moeizame geschiedenis
Van Essen krijgt een dossier dat D66-ministers eerder pijn deed. Hayo Apotheker werd in 1998 de eerste D66-landbouwminister [1]. Hij wilde te veel varkens wegwerken, maar zijn plan kreeg geen steun in de ministerraad [1]. Na tien maanden vertrok hij alweer - natuurlijk met wachtgeld [1]. Voor boeren betekent dit dat Van Essen moet bewijzen dat hij het anders doet. De sector kijkt argwanend naar D66-ministers op Landbouw [1].
Concrete uitdagingen wachten op Van Essen
Van Essen moet zware doelstellingen waarmaken. De landbouw moet tot 2035 maar liefst 4 procent minder stikstof uitstoten vergeleken met 2019 [2]. In 2030 moet al 2 procent reductie bereikt zijn, anders volgen er maatregelen [2]. Voor varkenshouders komt medio 2026 de afroming van dierrechten bij transacties buiten de familie terug [2]. De VBR-beëindigingsregeling opent naar verwachting medio of eind 2026 [2]. Bedrijven binnen een kilometer van Natura 2000-gebieden krijgen voorrang en 110 procent van de vervangingswaarde [2]. Voor jonge boeren blijft er hoop: vestigingssteun blijft tot 2035 en het Investeringsfonds Duurzame Landbouw wordt uitgebreid [2].
Van wethouder Deventer naar Den Haag
Van Essen werd op 23 februari 2026 beëdigd als Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur [3]. Dat was ook het moment dat hij officieel geen wethouder meer was van Deventer [3]. Zijn D66-partij draagt geen nieuwe kandidaat voor richting de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 [3]. Van Essens oude portefeuille wordt verdeeld: burgemeester Ron König krijgt energie en internationaal beleid, wethouder Marcel Elferink pakt milieu en duurzaamheid [3]. Voor inwoners van Deventer betekent dit dat zeven wethouders en de burgemeester zijn taken moeten overnemen [3]. Johan Derksens kritiek lijkt Van Essen niet te deren: ‘Dat Johan Derksen me een snotaap noemt? Ik ben niet anders gewend’ [4].